در روزهای اخیر، یکی از داغترین موضوعات خبری و اقتصادی در ایران، بحث فعال شدن مکانیزم ماشه است. بسیاری از سرمایهگذاران، تریدرها و حتی صاحبان کسبوکار نگران هستند که این اتفاق چه تأثیری بر زندگی مالیشان خواهد داشت:
در این مقاله از پرشین فاند به زبان ساده توضیح میدهیم که مکانیزم ماشه چیست، چرا اینقدر مهم است و در صورت فعال شدن، بهترین استراتژی برای سرمایهگذاری چیست.
پس از جنگ جهانی دوم، سازمان ملل متحد برای حفظ صلح جهانی تشکیل شد. یکی از مهمترین توافقهای بینالمللی، پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) بود. ایران هم عضو این پیمان شد، اما در سالهای بعد گزارشهایی مبنی بر تخطی از تعهدات مطرح شد.
به همین دلیل، از سال ۲۰۰۶ تحریمهای سازمان ملل علیه ایران آغاز شد. بعدها با توافق برجام (۲۰۱۵) بخشی از این تحریمها برداشته شد. اما حالا بحث بازگشت دوباره آنها با استفاده از مکانیزم ماشه داغ شده است.
پس بازگشت این تحریمها میتواند بسیار شدیدتر و فراگیرتر باشد.
اولین بازار تحت تأثیر همیشه دلار است. با کوچکترین خبر منفی، نرخ دلار جهش میکند. دلار بهعنوان دارایی ضد تورمی در شرایط تحریم رشد خواهد کرد.
طلا همیشه در شرایط نااطمینانی رشد میکند. ترکیب افزایش ارزش جهانی طلا و رشد قیمت دلار در داخل، باعث میشود طلا یکی از امنترین گزینههای سرمایهگذاری باشد.
بازار بورس ایران کمی پیچیده است:
بازار مسکن در رکود قرار دارد، اما همچنان یک گزینهی امن برای سرمایههای بزرگ است. تغییر جمعیت و کاهش قدرت خرید باعث میشود واحدهای کوچکمتراژ تقاضای بیشتری داشته باشند.
کسبوکارهایی که وابستگی بالایی به مواد اولیه وارداتی دارند، آسیب میبینند. اما کسبوکارهای مرتبط با نیازهای اولیه مردم (خواروبار، حملونقل، خدمات روزمره) پایداری بیشتری دارند.
۱. نقدینگی کافی اما محدود: مقداری پول نقد برای شرایط اضطراری نگه دارید، ولی زیاد نباشد چون ارزش ریال مرتب کم میشود.
2. تنوع در سبد سرمایهگذاری: همه دارایی خود را روی دلار یا طلا متمرکز نکنید. ترکیبی از داراییهای مختلف داشته باشید.
3. وام گرفتن در شرایط تورمی: در بحران، گرفتن وام (برای سرمایهگذاری یا خرید وسایل ضروری) بهصرفهتر است چون ارزش بدهی در برابر تورم کاهش پیدا میکند.
4. مدیریت هزینهها: از خرجهای غیرضروری کم کنید و تمرکز را روی پسانداز و سرمایهگذاری بگذارید.
5. دوری از ریسکهای عجیب: در این شرایط، بههیچوجه سمت شتکوینها، لوریجهای بالا یا سرمایهگذاریهای پرخطر نروید.
6. حفظ امنیت داراییها: رمزارزها را در کیفپول شخصی نگه دارید، نه در صرافی. در مورد بروکرها هم بدانید که بسیاری همین حالا هم غیررسمی با ایران کار میکنند، پس تفاوت زیادی ایجاد نخواهد شد.
فعال شدن مکانیزم ماشه یعنی بازگشت تحریمهای شدید سازمان ملل. این اتفاق میتواند روی همه بازارها اثر بگذارد: دلار و طلا رشد میکنند، بورس پرریسک است، مسکن در رکود باقی میماند و کسبوکارها وابسته به شرایط خودشان متفاوت عمل میکنند.
اصل مهم در این شرایط:
به قول قدیمیها: در بحران قرار نیست یکشبه ثروتمند شویم؛ مهم این است که سرمایه و زندگیمان را حفظ کنیم.
